Lộ trình quy định những gì
Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Lộ trình áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng tại Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023. Lộ trình chia thành hai giai đoạn đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Giai đoạn 1, từ năm 2023, áp dụng BIM bắt buộc đối với công trình cấp I và cấp đặc biệt thuộc các dự án đầu tư xây dựng mới. Giai đoạn 2, từ năm 2025, mở rộng sang công trình cấp II trở lên. Với dự án sử dụng nguồn vốn khác, chủ đầu tư cung cấp tệp tin BIM từ năm 2024 đối với công trình cấp I và cấp đặc biệt, và từ năm 2026 đối với công trình cấp II.
Trên thực tế, phần lớn công trình có quy mô đáng kể tại Việt Nam hiện đều nằm trong phạm vi bắt buộc. Một dự án chưa thuộc diện áp dụng ở thời điểm lập chủ trương có thể đã thuộc diện này khi bắt đầu triển khai.
Tệp tin BIM là thành phần hồ sơ, không phải phụ lục
Theo lộ trình, tệp tin BIM là một thành phần trong hồ sơ thiết kế xây dựng và hồ sơ hoàn thành công trình — cùng vị trí với bản vẽ. Tệp tin phải được cung cấp khi thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, khi thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, khi xin cấp phép xây dựng và khi nghiệm thu công trình.
Quyết định cũng đặt ra yêu cầu tối thiểu về nội dung của mô hình:
- Kiến trúc và kích thước chủ yếu của công trình
- Hình dạng không gian ba chiều của hệ kết cấu chính
- Hệ thống ống điều hòa, thông gió và hệ thống cấp thoát nước
- Bản vẽ và khối lượng chủ yếu của các bộ phận công trình phải trích xuất được từ tệp tin BIM
Cơ quan quản lý trở thành người sử dụng mô hình
Lộ trình không dừng ở việc yêu cầu nộp tệp tin. Từ năm 2023, các cơ quan có thẩm quyền sử dụng mô hình BIM để hỗ trợ thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng và nghiệm thu. Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn và quản lý cơ sở dữ liệu BIM quốc gia; các bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành và ủy ban nhân dân cấp tỉnh chuẩn bị nguồn lực để tiếp nhận, quản lý dữ liệu BIM và tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.
Định hướng này được củng cố ngày 27/11/2025 bằng Quyết định số 2597/QĐ-TTg phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác hạ tầng xây dựng. Đề án tiếp tục yêu cầu áp dụng BIM bắt buộc với công trình cấp II trở lên thuộc dự án đầu tư công và PPP, đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2030 toàn bộ dự án đầu tư xây dựng mới ứng dụng AI, IoT, GIS và BIM.
Đọc cùng nhau, hai quyết định cho thấy cùng một hướng: mô hình đang trở thành đối tượng được thẩm định, chứ không còn là tài liệu đính kèm.
Điều này có ý nghĩa gì trong thực tế
Tuân thủ không đơn thuần là bài toán dựng mô hình, mà là bài toán bàn giao thông tin. Dựng được mô hình không khó; dựng được mô hình mà cơ quan thẩm định mở ra, tra cứu và truy vết được về đúng phiên bản đã phê duyệt mới là phần khó.
Những đơn vị vượt qua thẩm định một cách suôn sẻ thường chuẩn bị sẵn ba thứ trước khi bắt đầu thiết kế: kế hoạch thực hiện BIM (BEP) xác định rõ sản phẩm bàn giao và mức độ thông tin cần thiết, quy ước đặt tên và phân loại thống nhất, và một môi trường dữ liệu chung nơi mỗi phiên bản phát hành đều có người chịu trách nhiệm, thời điểm phát hành và dấu vết phê duyệt. Thiếu yếu tố cuối cùng, mô hình nộp cho cơ quan thẩm định và mô hình đội dự án thực sự đang dùng có thể lệch nhau lúc nào không hay.
Với phần lớn doanh nghiệp, trình tự hiệu quả là chuẩn hóa quy trình thông tin trước, rồi mở rộng năng lực dựng mô hình theo sau — cũng là nội dung bài viết còn lại của chúng tôi về môi trường dữ liệu chung.
Những điểm chính
- BIM bắt buộc với công trình cấp I và cấp đặc biệt sử dụng vốn nhà nước từ năm 2023, và với công trình cấp II trở lên từ năm 2025.
- Tệp tin BIM là thành phần của hồ sơ thiết kế và hồ sơ hoàn thành, nộp khi thẩm định, cấp phép và nghiệm thu.
- Bản vẽ và khối lượng chủ yếu phải trích xuất được trực tiếp từ mô hình.
- Cơ quan quản lý được chuẩn bị để thẩm định trực tiếp trên mô hình và thu thập vào cơ sở dữ liệu BIM quốc gia.
